Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych została ostatecznie znowelizowana. Na mocy ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2192) wprowadzono istotne modyfikacje warunków zwolnienia od podatku od nieruchomości dla kolejowych gruntów, budynków i budowli. Rozwiązania te są korzystne dla Operatorów Obiektów Infrastruktury Usługowej.
Od kiedy obowiązuje zwolnienie?
Od 1 stycznia 2022 r. grunty, budynki i budowle wchodzące w skład obiektu infrastruktury usługowej podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Powyższa zasada nie dotyczy jedynie terminali towarowych, które będą zwolnione od podatku od 1 stycznia 2023 r.
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odsyła do definicji OIU zawartej w ustawie o transporcie kolejowym tj. do przepisu art. 4 pkt 51 tej ustawy, który stanowi, że OIU to obiekt budowlany wraz z gruntem, na którym jest usytuowany, oraz instalacjami i urządzeniami, przeznaczony w całości lub w części do świadczenia jednej lub większej liczby usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy o transporcie kolejowym.
Obiekt budowlany jako taki, zdefiniowany został w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351) jako budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Co zostało zwolnione?
Wykładnia przepisów ustawy prowadzi zatem do wniosku, że od 1 stycznia 2022 r. zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają zarówno grunty jak i budynki oraz budowle składające się na Obiekty Infrastruktury Usługowej takie jak np.:
1. Punkty zaplecza technicznego;
2. Tory postojowe;
3. Stanowiska techniczne;
4. Infrastruktura portów morskich z dostępem do torów kolejowych;
Jak już zostało wspomniane, nowe rozwiązania podatkowe w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład terminali towarowych będą stosowane dopiero od 1 stycznia 2023 r.
Warunki zwolnienia
Przede wszystkim grunty, budynki i budowle muszą wchodzić w skład OIU. Zwolnieniu podlega tylko ta część gruntów, budynków i budowli, która służy realizacji zadań operatora OIU i świadczenia w nich usług na rzecz przewoźników kolejowych.
Ponadto, Obiekt Infrastruktury Usługowej musi być udostępniany na zasadach wynikających z rozdziału 6b ustawy o transporcie kolejowym co dotyczy przede wszystkim niedyskryminacyjnych zasad dostępu i metodologii ustalania opłat za dostęp do obiektu.
Wyzwaniem z pewnością okażą się tzw. kwestie dowodowe, czyli związane z wykazaniem przed organem podatkowym lub sądem, że obiekt faktycznie spełnia kryteria umożliwiające zwolnienie z podatku. Dokumentami i okolicznościami potwierdzającymi spełnienie przedmiotowych kryteriów są m.in.:
- udostępnianie OIU na zasadach określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej nr 2017/2177 z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i usług związanych z koleją;
- posiadanie odpowiedniego regulaminu udostępniania, który został opublikowany w stosowny sposób;
- posiadanie cennika skonstruowanego zgodnie z metodologią przewidzianą rozdziałem 6a ustawy o transporcie kolejowym;
- wpis do rejestru OIU.
Nowe przepisy wydają się bardzo korzystne dla operatorów OIU tj. dla przewoźników kolejowych posiadających punkty zaplecza technicznego i udostępniających je innym przewoźnikom oraz dla samodzielnych zakładów naprawczych taboru kolejowego. Najbliższe miesiące pokażą – co osobiście bardzo ciekawi autorów niniejszego artykułu – jakie będzie podejście organów podatkowych do – wydawać by się mogło – jednoznacznych przepisów znowelizowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Autorzy:
r.pr. Michał Zięba, r. pr. Dominik Aptacy – Kancelaria HANTON Szalc Zięba & Partnerzy
W lutym odbyła się kolejna edycja Kongresu Teletechniki Kolejowej 2026 – wydarzenia poświęconego najnowszym trendom w cyfryzacji transportu kolejowego oraz rozwojowi rozwiązań teletechnicznych w infrastrukturze i pojazdach szynowych.
Z satysfakcją informujemy, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zawarły ugodę z konsorcjum Nokia Solutions and Networks, Fonon oraz SPC 2, przy udziale Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Kancelaria HANTON miała zaszczyt wspierać PKP PLK w toku prowadzonych mediacji dotyczących realizacji projektu GSM-R.
Kancelaria HANTON Szalc Zięba & Partnerzy po raz kolejny uczestniczyła jako partner w jednym z najważniejszych wydarzeń branży kolejowej – XV Kongresie Kolejowym. Podczas debaty dotyczącej deregulacji i wyzwań rynku przewozów towarowych głos zabrał Partner Zarządzający, r. pr. Michał Zięba, PhD.
W piątek 3 października 2025 roku w siedzibie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej odbyły się warsztaty dotyczące kontraktowania umów PSC i funduszy unijnych na transport publiczny, podczas których mec. Michał Zięba, PhD - Partner Zarządzający kancelarii HANTON Szalc Zięba & Partnerzy - wygłosił prezentację pt.: „Przewozy pasażerskie w służbie publicznej – przetarg konkurencyjny a powierzenie”.
W dniach 23–26 września 2025 r. kancelaria HANTON Szalc Zięba & Partnerzy uczestniczyła w XVI edycji Międzynarodowych Targów Kolejowych TRAKO – największego wydarzenia branży transportu szynowego w Polsce i drugiego co do wielkości w Europie.